Harry Potter ve Musalla Taşı

Geçenlerde AS Byatt adlı İngiliz yazarın Harry Potter üzerine bir yazısını okuduğumda şimdiye kadar duyduklarım içinde Harry Potter Serisi ve JK Rowling hakkında akla en yatkın şeyleri duyduğumu fark ettim. Memleketimizde ve diğer memleketlerdeki insanların neden bu seriye böylesi bir ilgi gösterdiklerini ve bu serinin bir salgın gibi nasıl bu kadar çabuk yayıldığını açıklıyordu. Buna Freudyen bir analizle başlayıp, Rowling'in dünyasını, tüm çocuk edebiyatından toplanmış motiflerin beceriksiz bir şekilde bir araya getirilmesiyle oluşturduğunu söylüyordu -pek de yanlış bir önerme değil. Byatt'a göre işin sırrı da burada yatıyor. Klişeler çocuklar tarafından kolaylıkla hatırlandığından ve bunları kolayca hayallerinde canlandırabildiklerinden dolayı bu durum kitapları popüler kılıyor, diyor. Dikkatimi çeken bir paragrafı ise doğrudan alıntılamak istiyorum:

Bence Bayan Rowling, gizemi bilmeyen ve onunla ilgilenmeyen bir yetişkin nesile sesleniyor. Asıl vahşi doğanın değil, kent hayatının sakinleri onlar. Sahte bir büyüyü gerçeğinde ayıracak beceriye sahip değiller, çocuklarsa hayalgüçleriyle bu sahte büyüyü besleyip yüceltiyorlar.

Byatt'ın Harry Potter hakkındaki görüşlerinden bahsettikten sonra, ben de kitaplardan dört tanesini okumuş ve değerli sayılabilecek fazla bir yanını bulamamış biri olarak herkesin görüp de benim kaçırdığım, fark edemediğim şeyin ne olduğunu bulmak, öğrenmek ve (bu yazıyı okuyanlardan) bir cevap almak için, Harry Potter serisi hakkında düşündüklerimi yazmak istiyorum.

Harry Potter, karakterlerinden hikayesine, kurgusundan diline kadar bayağı ve yavan bir kitaplar dizisi. Üçüncü boyuttan yoksun, düz karakterler, iki yüz sayfa sonrasında ne olacağı daha başından belli olan bir hikaye, her yerinden klişeler damlayan bir anlatım. Görünen hikayenin altında yatan daha büyük, gizli veya hesaplanmış bir anlamın olmadığı, sembolizmden yoksun ve sadece kitabı daha da uzun kılmak için yazılmış gibi görünen ve kurguya hiçbir yarar sağlamayan paragraflarla dolu, sığ bir metin. Dahası, bir çocuk romanı olduğu düşünülürse, en azından bir ahlak dersi vermesi gerektiği beklenebilir, fakat metinler bundan da yoksun gibi görünüyor. Rowling'in söyleyecek, insanlara işaret edecek hiçbir doğrusu yok sanki. Sanat aşkıyla yazılmadığıysa ortada.

Harry Potter okumak, televizyondaki reklamları izlemek gibi. Okuyucuya hiçbir şey katmadan sadece ondan çalan ve "kitap okuyor" yanılsaması yaratan bir metin.

Sanırım Rowling, Schopenhauer'in sınıflandırmasında meteor yazarlar kategorisine düşüyor. Bir anlığına büyük bir etki, bir parıltı yaratır der, meteor yazarlar. "İşte orada!" dersin ve bir an sonra yok olur. Yıldızlar ise daima oradadır ve parıldarlar.

Not: Karakterleri yahut konuyu inceleme gereği görmedim, eğer sizlerin söylemek ya da tartışmak istediği bir nokta var ise, yorumlarınızı yazmaktan çekinmeyin.

Eğer bu yazı ilginizi çektiyse edebiy.at eposta bültenine abone olun.